Oto druga część mojej krótkiej historii festiwalu w Cannes. Niebawem zamieszczę moje przemyślenia na temat tegorocznej selekcji:

Jednak wybuch II wojny światowej zmusił organizatorów do odwołania imprezy, dlatego pierwsza edycja miała miejsce dopiero w 1946. To wtedy nagrodzono wszystkie filmy w konkursie, za to rok później Grand Prix w ogóle nie przyznano, a w 1948 i 1950 festiwal, ze względów finansowych, wcale się nie odbył. Chodziło także o to, że Włosi próbowali dogadać się z Francuzami i ustalić, że festiwale w Wenecji i Cannes odbywałyby się naprzemiennie. Warto także wspomnieć, że wtedy obydwa festiwale (plus równie prestiżowy wówczas festiwal w Locarno) odbywały się niemal w tym samym czasie, we wrześniu. Dopiero w 1951 festiwal w Cannes przeniesiono na wiosnę. Można powiedzieć, że odtąd festiwal zaczął nabierać znaczenia i prestiżu, a dziś jest niewątpliwie najważniejszym festiwalem filmowym na świecie.

Sielanka została przerwana w 1968 roku. Protesty studentów w całym kraju zmusiły organizatorów do odwołania festiwalu. Członkowie jury zresztą na znak poparcia dla studentów sami zrezygnowali z zasiadania w tymże jury, a reżyserzy walczący o Złotą Palmę (lub raczej Grand Prix) wycofywali swe filmy z konkursu głównego. Jednak ta roczna przerwa miała dobry wpływ na kształt festiwalu. Na przykład jurorami zaczęto regularnie wyznaczać wielkie osobistości filmu (reżyserów, rzadziej aktorów) cieszące się wielkim szacunkiem w świecie kina, a nie, jak dotąd, teoretyków nie znanych szerokiej publiczności.

Natomiast przede wszystkim zmienił się po 1968 roku system selekcji filmów trafiających na festiwal. Do tej pory to poszczególne państwa wybierały jeden film, który miał walczyć o Złotą Palmę, dlatego w dyktaturach i krajach totalitarnych wybierano filmy nie polemizujące z tamtejszym ustrojem. W 1972 powołano komitet selekcyjny, którego celem jest wybieranie filmów jedynie ze względu na wartości artystyczne. Obecnie są dwa komitety selekcyjne - jeden, złożony z czterech osób (krytyka filmowego, reżysera, kinomana i Laurenta Jacoba, syna wieloletniego dyrektora festiwalu), a przewodzi mu Thierry Fremaux, obecny dyrektor festiwalu. Jego celem jest wybieranie filmów zagranicznych. Celem drugiego komitetu jest selekcja filmów francuskich - o jego składzie nie wiadomo nic, pewnie dlatego, żeby nie ośmieszyć osób w nim zasiadająych, gdyż co roku filmy francuskie uchodzą za najgorsze spośród prezentowanych w Cannes.

Zgodnie z obietnicą, niebawem zamieszczę mój ranking filmów nagrodzonych Złotą Palmą. Oczywiście chodzi tylko o te filmy, które miałem okazję obejrzeć - a jest ich 27. Wprawdzie pierwsza edycja festiwalu odbyła się w 1946 roku, to pierwszą Złotą Palmę przyznano dopiero w 1955 i otrzymał ją amerykański obraz "Marty" Delberta Manna (co ciekawe, jest to na razie jedyny amerykański film nagrodzony Złotą Palmą, który zdobył także Oscara w kategorii najlepszy film).

Wynika z tego, że 54 edycje festiwalu zaowocowały 63 Złotymi Palmami. A to dlatego, iż często zdarzało się, że jurorzy przyznawali dwie Złote Palmy ex aequo. Jednak regulamin festiwalu obowiązujący od końca lat 90. wyklucza już taką możliwość. Natomiast przed 1955 rokiem główna nagroda festiwalu nazywała się Grand Prix (w 1946 roku przyznano ją wszystkim 12 filmom biorącym udział w konkursie). Należy jeszcze dodać, że od 1964 do 1974 włącznie, Złota Palma została ponownie zastąpiona Grand Prix ze względu na prawa autorskie, jednak zwykło się przyjmować, że filmy nagrodzone w tych latach również dostały Złotą Palmę. Pierwszym filmem nagrodzonym oficjalnie Złotą Palmą po tej przerwie była algierska produkcja "Kronika lat pożogi"/"Chronique des annees de braise" Mohammeda Lakhdara-Haminy.

Najstarszym festiwalem na świecie jest festiwal w Wenecji, który po raz pierwszy odbył się w 1932 roku. Jednak faszystowski rząd Włoch w 1938 roku wywarł nacisk na jurorach, by ci nagrodzili propagandowy film Leni Riefenstahl. Wtedy zrodziła się idea festiwalu wolnego od politycznych nacisków, w którym liczyłaby się tylko jakość prezentowanych filmów. Taki festiwal miał się odbyć po raz pierwszy we wrześniu 1939 w Cannes na Lazurowym Wybrzeżu.

To na razie tyle, postaram się w najbliższym czasie stworzyć ranking filmów nagrodzonych Złotą Palmą oraz podzielić się wrażeniami po obejrzeniu filmów "Tulpan" i "Gorzkie mleko".